ગુજરાતી શબ્દભંડોળ: GCERT ના 50+ IMP શબ્દો

કેમ છો મિત્રો, સરકારી પરીક્ષાના પેપરમાં જ્યારે 'શબ્દભંડોળ' (Vocabulary) ના પ્રશ્નો આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના ઉમેદવારો કન્ફ્યુઝ થઈ જાય છે. કારણ કે વ્યાકરણના નિયમો ગોખી શકાય, પણ હજારો શબ્દો કઈ રીતે યાદ રાખવા?

સ્માર્ટ વર્ક એ કહેવાય કે તમે GCERT (ધોરણ 4 થી 12) ના પાઠ્યપુસ્તકોમાં આપેલા શબ્દાર્થો અને રૂઢિપ્રયોગો જ તૈયાર કરો, કારણ કે પરીક્ષક હંમેશા તેમાંથી જ પેપર કાઢે છે. આજે Gujarati Job Quiz પર અમે તમારા માટે આવા જ વીણી-વીણીને કાઢેલા 50+ સૌથી અગત્યના શબ્દોનું 'ક્વિક રિવિઝન લિસ્ટ' લઈને આવ્યા છીએ.

🔥 1. પરીક્ષાલક્ષી રૂઢિપ્રયોગો અને અર્થ

  • આંખ આડા કાન કરવા 👉 વાત ધ્યાનમાં ન લેવી / સાંભળ્યું ન સાંભળ્યું કરવું.
  • ઉચાળા ભરવા 👉 ઘરબાર ખાલી કરીને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ નીકળી જવું.
  • છાતી બેસી જવી 👉 હિંમત હારી જવી / નિરાશ થઈ જવું.
  • ખાતર પડવું 👉 ઘરમાં ચોરી થવી (ધાડ પડવી).
  • પેટનો ખાડો પૂરવો 👉 જીવનનિર્વાહ કરવો / મહામહેનતે ગુજરાન ચલાવવું.
  • સોનાના સૂરજ ઊગવા 👉 બહુ જ સારા (સુખના) દિવસો આવવા.
  • હાથ ધોઈ નાખવા 👉 આશા છોડી દેવી / ગુમાવી દેવું.
  • તડકી-છાંયડી જોવી 👉 જીવનમાં સુખ અને દુઃખ બંનેનો અનુભવ કરવો.
  • પાણી મૂકવું 👉 દૃઢ સંકલ્પ કે પ્રતિજ્ઞા કરવી.
  • પડતો બોલ ઝીલવો 👉 આજ્ઞાનું તરત જ પાલન કરવું.
  • રાઈનો પર્વત કરવો 👉 નાની વાતને મોટી કરીને રજૂ કરવી (અતિશયોક્તિ કરવી).
  • લોઢાના ચણા ચાવવા 👉 અત્યંત મુશ્કેલ કામ પાર પાડવું.

🎯 2. શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ

  • જેનો કોઈ શત્રુ જન્મીયો નથી તે 👉 અજાતશત્રુ
  • આકાશ અને પૃથ્વી જ્યાં મળતા દેખાય તે કાલ્પનિક રેખા 👉 ક્ષિતિજ
  • પારકાનું ભલું કરનાર / બીજા પર ઉપકાર કરનાર 👉 પરોપકારી
  • પગથી માંડીને માથા સુધી 👉 આપાદમસ્તક
  • કંઈક નવું જાણવાની કે શીખવાની તીવ્ર ઈચ્છા વાળું 👉 જિજ્ઞાસુ
  • નદીના કાંઠા પાસેની બખોલ કે ઊંડી ગુફા 👉 કોતર
  • કોઈની પણ મદદ વગર જાતે જ આગળ આવનાર 👉 આપકર્મી
  • આંગળીના વેઢા પર ગણી શકાય તેટલું ઓછું 👉 જૂજ
  • દરિયામાં રહેલો અગ્નિ (વડવાનલ) 👉 વડવાગ્નિ
  • લાંબા સમય સુધી યાદ રહે તેવું 👉 ચિરસ્મરણીય
  • બપોરના સમયે લેવાતી ઊંઘ કે આરામ 👉 વામકુક્ષિ
  • હંમેશા ફરિયાદ કર્યા કરવાની આદત વાળું 👉 કજિયાખોર / કકળાટિયું

🌾 3. દેશી અને તળપદા શબ્દોનો અર્થ

  • ભણી 👉 તરફ (દા.ત. મારી ભણી આવ)
  • લગણ / લગી 👉 ત્યાં સુધી (દા.ત. સાંજ લગણ)
  • વાંસે / વાંહો 👉 પાછળ (પીઠ પાછળ)
  • પડખે 👉 બાજુમાં / પાસે
  • નેહ 👉 પ્રેમ / સ્નેહ / લાગણી
  • ભાળવું 👉 જોવું (દા.ત. મેં એને ભાળ્યો)
  • માથે 👉 ઉપર (માથા ઉપર)
  • મેર 👉 દિશા (દા.ત. કઈ મેર જાવું છે?)
  • વેળા 👉 સમય / વખત (દા.ત. સાંજની વેળા)
  • કોર 👉 કિનારી / બાજુ (દા.ત. ચારેય કોર)
💡 બોનસ પોઈન્ટ (વોકેબ્યુલરી યાદ રાખવાની સ્માર્ટ ટ્રીક):
મિત્રો, શબ્દભંડોળ ક્યારેય ગોખવાથી યાદ નહિ રહે. રોજ સવારે માત્ર 10 નવા શબ્દો વાંચો અને આખો દિવસ તમારા મિત્રો કે પરિવાર સાથે વાતચીત કરતી વખતે મજાકમાં પણ એ શબ્દોનો વાક્યમાં પ્રયોગ કરો. ઉદાહરણ તરીકે, મિત્ર મોડો આવે તો કહો કે "તે તો મારી ધીરજના લોઢાના ચણા ચાવી લીધા!". જો તમે રોજિંદા જીવનમાં આ શબ્દો વાપરશો, તો પરીક્ષાના પેપરમાં ઓપ્શન જોતા જ તમને સાચો જવાબ યાદ આવી જશે!
📝 લેખકનો પરિચય: 'Gujarati Job Quiz' ટીમ.
અમે ક્યારેય બિનજરૂરી માહિતીનો કચરો ભેગો કરતા નથી. GCERT ની ઓરિજિનલ પુસ્તકોમાંથી જે માહિતી સીધી તમારા મેરિટના આંકડામાં વધારો કરે, બસ એ જ કન્ટેન્ટ અમે અહીં મૂકીએ છીએ. દરરોજ કંઈક નવું અને પરીક્ષાલક્ષી શીખવા માટે અમારી વેબસાઈટની મુલાકાત લેતા રહો.